Jacques Trovic

Jacques Trovic werd op 15 juni 1948 geboren in Anzin (Noord-Frankrijk). Wegens gezondheidsproblemen kon hij niet normaal naar school gaan. Doordat hij zo vaak thuis moest blijven, heeft hij via zijn moeder en zus de smaak voor het naaien te pakken gekregen en op zijn 14e begon hij zijn eerste tapijtwerk, “la scène espagnole”, dat twee jaar later klaar was. Dit tapijt werd onmiddellijk tentoongesteld omdat de stad Anzin, waar hij woont, een schilderwedstrijd organiseert. Jacques schrijft zich in en wint de eerste prijs. Sindsdien is hij borduurwerker van beroep.

Al meer dan vijftig draait zijn leven rond tapijten. Hij denkt, ademt, slaapt tapijten. Zijn huis is ingericht naar het beeld van zijn passie: zowat overal liggen stapels wol en stoffen die hij van zijn buren en vrienden krijgt. Naalden, knoppen, kettingen, bijzondere draden beheersen zijn leefruimte. Tientallen affiches van tentoonstellingen waaraan hij heeft deelgenomen hangen aan de muren, … Op zijn schouw herinnert een zeer oud olieschilderij op doek eraan dat hij ook deze techniek heeft gebruikt. In een gang tussen twee kamers vallen twee enorme mozaïeken op. Hij hield zeer veel van deze techniek, maar keerde toch steeds terug naar zijn tapijten. 

De meeste van zijn werken zijn ontstaan in de keuken. We stellen ons zijn moeder voor die naast hem breit, hem bewonderend aankijkt met een beschermende blik. Zijn zus Josiane maakt het middagmaal klaar of helpt Jacques zodat zijn werk opschiet. Ze moet ook de zomen maken van alle stukken stof die haar broer uitsnijdt, omdat ze anders uitrafelen en dat is niet mooi, zegt ze. Josiane zet ook koffie, zodat Jacques de hele nacht kan werken. Wie nog nooit de koffie van Josiane heeft geproefd, weet niet wat koffie is: neem een half pond gemalen koffie, giet alles in een filter en laat het water lopen tot je juist één tas hebt gevuld, dat is de koffie van Josiane! Stelt u zich de lange nachten voor waarin Jacques knipt, naait, tekent, met de televisie op de achtergrond als gezelschap. De vermoeidheid neemt het over en hij valt enkele uren in slaap boven het kunstwerk waaraan hij bezig is. 

Ongeacht de grootte van het tapijt, is de basis steeds dezelfde: een jute doek dat hij versnijdt tot de gewenste grootte van een grote rol die in een hoek van de keuken ligt. Eens de zoom gemaakt, plaatst Jacques de eerste banden stof. Met een stift maakt hij een ruwe schets van de personages, dieren, elementen waaruit zijn tapijt gaat bestaan. Rondom hem liggen de documenten die als voedingsbodem voor zijn creatie dienen. Zijn onderwerpen zijn zeer uiteenlopend: het mijnlandschap vanwaar hij afkomstig is, folklore, ambachten, dagelijkse taferelen, Franse regio’s, … Zijn tapijten zijn helder, kleurrijk, positief, een lachende zon is nooit ver weg.

Jacques Trovic kent de geschiedenis van elk tapijt, hij zegt dat hij er meer dan 400 heeft gemaakt, maar ik tel er momenteel slechts ongeveer 250. Wat is er met de andere gebeurd? Sommige zijn gestolen, andere vernietigd of zwaar beschadigd. Er bestaan geen foto’s die hun bestaan kunnen bewijzen. Toch herinnert Jacques zich het ontstaan van elk tapijt, de plaatsen waar ze zijn tentoongesteld, de catalogi waarin ze zijn opgenomen. Tentoonstellingen, ontmoetingen met het publiek en journalisten zijn essentiële momenten in het leven van een kunstenaar.

Het is een voorrecht om Jacques in het dagelijks leven aan het werk te zien. Zijn grote of kleine tapijten liggen in een bolletje op een heel kleine tafel. Zijn lange fijne vingers zoeken het oog van de naald om er de wol, het garen of de draad door te steken. Het is fysiek zwaar werk, omdat grote werken vaak moeilijk te verplaatsen zijn, omdat sommige stoffen, sommige draden moeilijk te bewerken zijn en de vingers beschadigen. Het is een werk dat al zijn aandacht opeist, omdat niets gratis is, elke vierkante meter zit vol emoties. Opmerkelijk is dat Jacques nooit kijkt naar het geheel van de kunstwerken waaraan hij bezig is, hij weet exact waar elk voorwerp, ieder personage, ieder dier een plaats gaat krijgen. Hij werkt overal tezelfdertijd aan zijn jute doek. Hij lijkt geen vast schema te hebben, maar zodra een doek klaar is, is het een ontdekking, het kunstwerk openbaart zich… en Jacques is pompaf. Momenteel werkt Jacques aan een groot tapijt waaraan hij tien jaar geleden is begonnen, "la parade du cirque". Hij heeft het geheel nauwelijks bekeken wanneer hij dit tapijt na verloop van tijd weer oppakt. Tien jaar later is hij niets vergeten en weet hij exact waar elk element moet komen. Jacques Trovic is een groot reiziger die zijn dromen tastbaar maakt.

Jacques Trovic heeft al zowat overal ter wereld tentoongesteld: in Frankrijk en België natuurlijk, maar ook in Duitsland, Zwitserland, Japan, VS, Oostenrijk, Spanje, Slovakije, Finland, de USSR, …

Hij is opgenomen in heel wat privé- en openbare collecties: et museum voor art brut in Lausanne, het museum Art et Marges in Brussel, het museum voor naïeve kunst van Laval, het museum voor naïeve kunst van Nice, La Faboluserie, het museum voor volkskunst en -cultuur van Béthune, het museum voor schone kunsten van Tourcoing, Cholet, het mijnmuseum van Lewarde, ...

Bruno Gérard, april 2013

www.jacques-trovic.com

Tentoonstellingen

Atelier

  • La Pommeraie - rue Neuve 15 7972 Ellignies-Sainte-Anne

Partager